AB Ortak Tarım Politikası

AB Ortak Tarım Politikası

Avrupa Birliği, Yeşil Mutabakat kapsamında belirlediği hedefleri yürürlüğe koyduğu çeşitli yasalar, politikalar, planlar ve stratejiler ile desteklemektedir. “Biyoçeşitlilik” ve “Tarladan Sofraya” temalı stratejilerinin pratikte hayat bulması için geliştirilen politikalardan biri de Ortak Tarım Politikası’dır. Bu politika, AB genelindeki hedefleri artırırken gıda zincirinde ve tarımsal süreçlerde yerel koşulları ve ihtiyaçları dikkate alan daha esnek, performansa ve sonuçlara dayalı bir yaklaşım sunmaktadır. Yeşil Mutbakat hedefleri ile büyük bir uyumluluk içerisinde olan bu politikaya ilişkin resmi anlaşma 2 Aralık 2021’de kabul edilmiş ve 1 Ocak 2023’de yürürlüğe girmiştir. Yeni mevzuat 2023 - 2027 yıllarını kapsamakta; Avrupalı ​​çiftçiler için sürdürülebilir bir gelecek sağlamayı, daha küçük çiftliklere amaca yönelik destekler sunmayı ve AB ülkelerinin önlemleri yerel koşullara uyarlaması için daha fazla esneklik sağlamayı amaçlamaktadır.

AB Ortak Tarım Politikası’nın 10 temel hedefini şöyle sıralayabiliriz:

-Çiftçiler için adil bir gelir sağlamak

-Rekabet gücünü artırmak

-Çiftçilerin gıda zincirindeki konumunu iyileştirmek

-İklim değişikliği eylemi

-Çevrenin bakımı ve korunması

-Peyzaj alanlarını ve biyolojik çeşitliliği korumak

-Nesillerin yenilenmesini desteklemek

-Canlı kırsal alanlar yaratmak

-Gıda ve sağlık kalitesini korumak

-Bilgi ve yeniliği teşvik etmek

Ortak Tarım Politikası ile gıda güvenliğinin ve tarımsal çeşitliliğin uzun vadede artırılması, tarımsal üretimde ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanması, AB genelinde çiftlik gelirlerinin adil hale getirilmesi ve tarım sektörünün dayanıklılığının artırılması hedeflenmektedir. Ayrıca, araştırma, teknoloji ve dijitalleşmeye daha fazla odaklanarak hem kısa hem de uzun vadede pazar yöneliminin geliştirilmesi ve çiftliklerin rekabet gücünü artırılması istenmektedir. AB tarım politikası, çiftçilerin değer zincirindeki pozisyonlarını iyileştirmekte; sera gazı emisyonlarının azaltılması ve sürdürülebilir enerji kaynaklarının kullanılması ile iklim değişikliği etkilerinin azaltılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

AB Ortak Tarım Politikası’nın doğal kaynakların verimli yönetimi konusunda da etkili olması beklenmektedir. Politikanın bir diğer amacı da tarımsal üretimde kimyasal bağımlılığı azaltmak ve su, toprak ve hava gibi doğal kaynakların sürdürülebilir kalkınmasını ve verimli yönetimini teşvik etmektir. Ayrıca, biyoçeşitliliğin korunmasına ve tersine dönüştürmeye katkıda bulunarak ekosistem hizmetlerinin geliştirilmesini, yaşam alanlarını ve peyzaj alanlarını korumayı hedeflemektedir.

Tarım politikası, canlı bir tarım sektörü inşa ederek kaliteli gıdadan çevresel kamu ürünlerine kadar tüm toplumsal taleplere yanıt vermek için yetenekli ve yenilikçi genç çiftçilerin de sektöre katılımını desteklemektedir. Ayrıca, istihdam, büyüme ve çeşitlilik konusunda da önemli çıktıları bulunmaktadır.

Politikayla birlikte özellikle kırsal alanlarda kadınların da çiftçilik faaliyetlerine aktif katılım sağlaması, sosyal inovasyon ve yerel kalkınma mekanizmalarının güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, döngüsel biyoekonomi ve sürdürülebilir ormancılık gibi konular da dahil olmak üzere istihdamı, büyümeyi ve toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik etmeyi hedeflemektedir.

AB’nin yeni tarım politikası, gıda ve sağlıkla ilgili toplumsal taleplere yanıt verilmesi için de özel hedefler belirlemiştir. Bu bağlamda, sürdürülebilir üretim sistemleri ile yüksek kaliteli, güvenli ve besleyici gıdaların üretilmesi hedeflenmektedir. Politikanın bu konudaki bir diğer önemli hedefi de  gıda israfını azaltmak ve hayvan refahını iyileştirmek ve antimikrobiyal dirençle mücadele etmek için gıda ve sağlıkla ilgili toplumsal taleplere yanıt verme becerilerini iyileştirmektir.

Ortak Tarım Politikası, tüm bu hedeflerin gerçekleştirilmesi için bilgi, yenilik ve dijitalleşmeyi teşvik etmekte; araştırma, yenilik, bilgi alışverişi ve eğitime gelişmiş erişim yoluyla politikanın çiftçiler tarafından benimsenmesini amaçlamaktadır. Politika ile önümüzdeki yıllarda AB’nin tarımsal ve kırsal alanlarının her açıdan modernize edilmesi istenmektedir.

Politika çerçevesinde her AB ülkesinden, gelir desteği, kırsal kalkınma ve piyasa önlemleri için fonları birleştiren ulusal bir tarımsal stratejik plan tasarlaması istenmiştir. AB ülkeleri, stratejik planlarını tasarlarken, Avrupa Komisyon tarafından sağlanan ve ulusal ihtiyaçlar ve yetenekler etrafında şekillendirilebilecek geniş politika önlemleri aracılığıyla bu on özel hedefe katkıda bulunmuştur.