Dünya’nın 6. büyük ekonomisi olan Brezilya, artan refahı ve plastik tüketimiyle, sektörün uzak ama gözde ülkelerinden biri olma özelliğini taşıyor. Ekonomi Bakanlığı’nın 15 hedef ülkeden biri olarak seçtiği Brezilya’da 2014 FIFA Dünya Kupası ve 2016 Yaz Olimpiyatları öncesinde 

Türkiye’nin Latin Amerika ülkeleri içinde en yüksek ticaret hacmine sahip olduğu ülke konumunda bulunan Brezilya, yeni dönemin dikkat çekici ekonomik oyuncularından biri haline geldi. Gelişen ekonomilerden ayrılarak yeni bir kategori olarak geliştirilen BRIC sınıflaması (Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin) içinde bulunan Brezilya, Türk sanayicilerine yeni fırsatlar anlamına geliyor.

Brezilya da Türkiye gibi yakın dönemde ciddi ekonomik ve fi nansal krizlerden geçti. Yine Türkiye gibi bu krizlerin ardından yapısal dönüşüm programları uyguladı. MERCOSUR-Güney Amerika Ortak Pazarı üyelerinden biri olan Brezilya, petrol üreticisi olmasının da avantajıyla hem sanayi hem de hizmet kollarında hızlı bir gelişme dönemine girdi. Türkiye’nin ihracatı artırma ve yeni pazarlar oluşturmaya yönelik programı çerçevesinde, Ekonomi Bakanlığı tarafından oluşturulan “15 Hedef Ülke” programının bir parçası olan Brezilya ile 2011 sonu itibariyle 2 milyar Dolar ithalatımızın, 883 milyon Dolar ihracatımızın bulunduğu, ihracat yönünde gelişime açık bir ülke konumunda.

Brezilya Dünyanın En Popüler Ülkelerinden Biri

Brezilya, Türkiye için de ve elbette dünyada özellikle futbol merkezli olarak popüler ve sevilen bir ülke. Turizm ve futbol ile tanınıyor ancak iş dünyasının da bildiği gibi petrol üreticisi olması yanında, uçak sanayi dahil teknolojik olarak gelişmiş bir kapasiteye sahip ülkelerden biri. Ayrıca, MERCOSUR içinde ağırlığı olan ülkelerden. Brezilya gelecek dönemde hem BRIC ülkesi olarak hem de üstleneceği uluslararası organizasyonlarla göz önünde olmaya devam edecek. Dünyanın en

büyük iki spor organizasyonu olan FIFA 2014 Dünya Kupası ile 2016 Yaz Olimpiyatları’na evsahipliği yapacak. Her iki organizasyon için 12 stadyum, 15 havaalanı, 6 milyon sokak lambası ve Rio de Janeiro, Sao Paulo ve Campinas kentlerini birbirine bağlayacak hızlı tren projesi de dahil olmak üzere yatırımlar devam ediyor.

Plastik Sektörü Gelişmeye Açık

Plastik sektörüne bakıldığında ise Brezilya, dünyanın 7’nci büyük plastik üreticisi olarak dikkati çekiyor. Sektörün geneline bakıldığında, bir adet gaz-kimyasal kompleksine, üç adet de büyük petrokimya kompleksine sahip Brezilya, reçine sanayisinde ise Braskem isimli ulusal çapta faaliyet gösteren bir büyük grupla dikkati çekiyor. Ülkenin diğer dikkat

çekici reçine üreticisi fi rmaları ise Unigel ve Innova’dan (Petrobras) oluşuyor. Bunlara ek olarak; Dow, SABIC, Basf, Solvay, Rhodia da ülkede faaliyet gösteren uluslararası şirketler olarak bulunuyor.

 Brezilya’da plastik işleme sektöründe 11 bin dolayında fi rma bulunduğu tahmin ediliyor. Brezilya plastik sektörü, 2011 sonu itibariyle 13 milyar Dolar yıllık satış hacmine ulaşmış durumda.

 Brezilya’nın plastik ürünler ithalatında aldığı gümrük vergisi yüzde 2 ile 25 arasında bulunuyor. Ağırlıklı olarak ise yüzde 12-14 aralığındaki vergiler uygulanıyor. Bunun dışında ise gümrük vergileri yanında ülkeye özgü bazı iç vergiler ve KDV ödenmesi gerekebiliyor. Bu vergilerin dahil edilmesiyle yüzde 43 ile 76 arasında toplam vergi yükü oluşuyor. Brezilya’da 20-24 Mayıs 2013 günleri arasında Sao Paulo’da gerçekleştirilecek Feiplastic (eski adıyla Brasilplast) Türk firmalarının ülkeyi tanıması açısından kullanacakları araçlardan biri olarak dikkat çekiyor. Fuara, PAGDER ve İKMİB tarafından milli katılım organize ediliyor.

Brezilya plastik sektörü gelişmeye açık görünüyor. Yıllık kişi başına tüketim 30 kg seviyesinde bulunuyor. Kuzey Amerika’da kişi başına tüketimin 100 kg olduğu düşünüldüğünde, ülke ekonomisinin ve dolayısıyla refahının hızla arttığı da göz önünde bulundurulduğunda pazarın gelişim alanı bulunduğu gözleniyor.

Plastik Yatırımları İçin İyi Bir Dönem

Nüfus açısından, 193 milyon 946 bin kişi ile dünyanın 5’nci büyük ülkesi konumundaki Brezilya’da, son dönemde sağlanan ekonomik büyüme ile refah hızla artıyor. Dolayısıyla, refah ve ekonomik büyüklük ile doğrudan orantılı bir sektör olan plastikte de yatırım için uygun koşullar oluşuyor. Ekonomik ve siyasi istikrar döneminde bulunan Brezilya bu anlamda ciddi
bir ticaret-yatırım ülkesi haline geldi. Brezilya verilerine göre 2003 yılından bu yana 20 milyon kişi yoksulluktan çıktı ve ülkede genel yoksulluk oranı yüzde 40’dan yüzde 24’e indi. Orta sınıfın büyümesi sonucu plastik tüketimi de hızlanmaya başladı. Ülkenin en büyük petrokimya şirketi Braskem ambalaj, züccaciye ve kişisel bakım ürünleri gibi tüketim mallarında ve benzer ürünlerdeki harcamalarda düzenli bir artış beklediğini ilan etti. Dow Performance Plastics’in Brezilya Satış Müdürü Axel Labourt da; tüketicilerin ambalaj memnuniyet eksenli beklentileri çerçevesinde, özellikle gıda ve içecek
ambalaj sektörlerini güçlü büyüme alanları olarak gördüğünü açıklamıştı. Mühendislik plastikleri alanına ilişkin olarak ise SABIC Innovative Plastics Güney Amerika Genel Müdürü Ricardo Knecht, ülkede cep telefonu tutkunluğuna atıfta bulunarak, otomotiv, elektronik, konut, beyaz eşya ve sağlık alanlarındaki büyümenin plastik sektörüne sunacağı fırsatlara işaret ediyor.

Yatırımlar Sürüyor

Brezilya, Dünya Kupası ve Yaz Olimpiyatları dışında gelişmekte olan bir ekonomi olarak bütün alanlarda hızlı bir yatırım hamlesine girmiş durumda. Sektörü ilgilendiren yatırımlardan biri olan Brezilya Devlet Petrol Şirketi Petrobras hem karada hem de denizde petrol arama faaliyetlerini artıracağını ilan etti. Brezilya, küresel krizde dünya ekonomisi içindeki ağırlığını artıran ülkelerden biri oldu. Ancak küresel krizin geldiği aşama olan gelişmekte olan pazarlarda büyüme yavaşlamasının etkisi de hissediliyor. GSYH büyümesi 2010’da yüzde 7 seviyesinde olan Brezilya, 2011 yılında yüzde 2,1 oranında büyüdü. Bu yılın üçüncü çeyreği sonunda ise yüzde 1 büyümeye ulaştı. Yıl sonunda büyüme yüzde 1 ile 1,5 arasında bekleniyor.

Genel büyüme hızındaki düşüş, plastik sektörüne de yansıyor. Brezilya Plastik Sanayii Derneği (Abiplast), sektördeki büyümenin 2011’de yüzde 6 olduğunu ancak bunun büyük kısmının ithalattaki artıştan kaynaklandığını, iç üretimin yüzde 1,5 oranında gerilediğini açıklamıştı. Sektör, Brezilya içi üretimin pahalı hammadde, yüksek vergiler, enerji ve işçilik maliyetleri nedeniyle rekabet avantajını kaybetme eğiliminde olduğu görüşünü belirtiyor.

Brezilya petrol şirketi Petrobras, ülkenin gaz ve nafta ağırlıklı petrokimya üretimini değiştirmek için yeni bir fırsatı değerlendiriyor. Yeni petrol rezervlerinin keşfi nin ardından Petrobras, Rio de Janeiro Petrokimya Kompleksi (Comperj)’nde polimer üretmeyi de sağlayacak yeni bir yatırımı başlattı. Aynı bölgede ek bir rafi neri de yatırım aşamasına geldi.

Plastik sektörünü yakından ilgilendiren kamu yatırımları da hız kazandı. Ülkede, 2007-2010 yılları arasında özel sektör dahil 220 milyar Dolar altyapı yatırımı gerçekleştirildi. Büyümeyi Hızlandırma Programı (PAC-Programa de Aceleração Crescimento) adı altında yapılan yatırımların 2011-2014 dönemini kapsayan ikinci fazı uygulamasında 526 milyar Dolarlık bir yatırım öngörülüyor. Planlanmış yatırımların tutarının 346 milyar Dolara ulaştığı açıklandı. Ayrıca, küresel krizin etkisiyle ülke ekonomisinde beklenen yavaşlamaya karşılık vermeyi amaçlayan 65,6 milyar Dolarlık bir kamu teşvik paketi uygulamaya konuldu. İlk fazda 65,6 milyar dolarlık teşvik 5 yıl içinde ulaştırma ağırlıklı olarak harcanacak.

Brezilya Ticaret ve Yatırım Tanıtım Ajansı (Apex-Brasil) Türkiye’deki Ekonomi Bakanlığı programlarına benzer biçimde plastik dahil avantajlı sektörlerde ihracatı artırma programı uyguluyor. Bu çalışmalar içinde “Plastik İhracat Programı” ile şu ana kadar 2,5 milyar Dolarlık özel-kamu sektör yatırımı desteklenmiş durumda. Programa dahil edilen 70 dolayında firmanın yıllık yüzde 30 dolayında büyüme hızına ulaştığı belirtiliyor.

Ülkede plastik sektörüne yönelik dikkat çekici bazı Ar-Ge faaliyetleri de yapılıyor. Bu kapsamda, Sao Paulo Eyalet Hükümeti tarafından desteklenen Teknolojik Araştırma Enstitüsü (IPT), Kimyasal İşlemler ve Parça Teknolojileri Laboratuarı (LPP)’nın firmalara geri dönüşüm ve formülasyon teknik desteği sunuyor. Bu kapsamda, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı yeni polimerler geliştirme programı çerçevesinde araştırma yürütülüyor. Bu çalışmanın içinde biyoreaktörlerin ölçeğini

artırmayı, biyopolimerleri ayıklamak ve saflaştırmak için enzimler ve çözücüler kullanılmayı, biyopolimerleri özelliklerine göre sınıfl andırmayı, ve aktif ilaç maddeleri kontrollü teslimatları için polimerlerler geliştirmeyi içeriyor. Sao Paulo Araştırma Vakfı (FAPESP) ise yenilenebilir enerji kaynaklarından plastik benzeri yeni materyaller geliştirmeye çalışıyor.

Dünyanın 6’ncı Büyük Ekonomisi

BRIC ülkelerinden biri olarak Dünyanın gözlerini çevirdiği ülkelerden Brezilya hali hazırda yine dünyanın 6’ncı büyük ekonomisi haline gelmiş durumda. 2011 yılı sonu itibariyle 2.4 trilyon Dolarlık GSYH büyüklüğü ile en güçlü pazarlardan biri olan ülke, Güney Amerika’da 8,5 milyon metrekare ülke büyüklüğü, Amazon ormanları ile en dikkat çekici ülkelerden biri konumunda. Ülkenin para birimi Real’in, Ekim 2012 itibariyle Dolar değeri 2,03 seviyesinde. Türkiye gibi uzun yıllardır enflasyonla mücadele eden ülke 2011’i yüzde 6,5 enfl asyonla tamamladı. Ülkede, demir, boksit, bakır, nikel, manganez, uranyum ve diğer cevherlerden oluşan zengin bir maden altyapısı bulunuyor. Ülke, dünyanın 10’ncu Büyük petrol rezervine sahip yataklara sahip durumda. Ülkede, uçak, makine, demir cevheri, çelik, tekstil, ayakkabı, sığır, tropik meyveler ve tarımsal ürünler önemli ihracat kalemi olarak görülüyor. Brezilya petrol üreticisi ülkelerden biri olmasına rağmen, otomotivde 30 yıldır uygulanan şekerkamışı türevli etanol türevi yakıtı kullanmasıyla da dikkat çekiyor.

Haberin Kaynağı : PLASFED DERGİSİ

08.01.2014