Franchise ile İşinizi Büyütmeyi Düşündünüz mü?

Franchise ile İşinizi Büyütmeyi Düşündünüz mü?

Merhaba,

Yeni bir yıl başladı. Yine umutla, hevesle büyük bir bekleyişin içine girdik. Hıdrellez’de gül dalına bir şeyler asıp dilek dilemek gibi, 2026’dan isteklerimizi tek tek belki de 31 Aralık akşamı kimimiz yazdı, kimimiz de aklından geçirdi. Her yaşa, her gelire her insana olacak ihtiyaçlarımız bir bir listelendi. Umarım bu listede barış, sağlık ve bereket kelimeleri çok geçmiştir. Çünkü hepimizin ihtiyacı var.

Bu yıla başlamak benim için biraz farklı gelişti. Belki de hayatımda ilk defa yeni bir işe yeni yılın başında girdim. Kişiler bir iş seçerken tecrübeleri, becerileri ve eğitimlerini göz önüne alırlar. Tabii her zaman üçü bir araya gelmeyebilir. Benim de tecrübem, becerim ve eğitimimi içeren yani üçü bir araya gelen bir işe adım attım. Bu kez çok sevdiğim bir konuyu yeni keşfettiğim bir sektörde sahip olduğum becerilerim ile birlikte oluşturabilme imkanını buldum.

Kısaca bir Gayrimenkul Markası’nın “Franchise Saha Yöneticisi” olarak göreve başladım. Tüm pazarlama sistemleri ve satış yöntemlerini yıllarca teorik olarak anlatırken, bir anda sahada bunları pratik olarak uygulama imkanını kazandım. Bu yıl herhalde size bolca Franchise konusunda yazacağım. Çünkü etki alanım bu konu olacak ve bunu geliştirme konusunda teori ve pratik davranışlar geliştireceğim.

Aslında kaptanın seyir defteri mantığı ile yazımı sürdürmek düşüncesindeyim. Merakları gidermek için de markamı sizlerle paylaşıyorum. Üç girişimci ve başarılı Gayrimenkul Broker’ının kurduğu henüz çok yeni olan “Ekinox Türkiye” markasında çalışmaya başladım. Sahadan deneyimlerimi her ay sıcağı sıcağına paylaşırken, franchise kavramının sizin işinize nasıl uyarlanabileceğini de yazmak istiyorum.

Gelin tanımlar ile başlayalım. Franchise ne demek?

Franchise Nedir?

Franchising, hak sahibi olan tarafın (Franchisor - İmtiyaz Veren), markasını, logosunu, iş modelini ve teknik bilgisini (know-how), belirli şartlar ve süreler dahilinde ikinci bir tarafa (Franchisee - İmtiyaz Alan) kullandırmasına dayanan uzun vadeli bir iş ortaklığıdır.

Temel Unsurlar:

Marka: Bilinen ve güvenilen bir isim.

Sistem: Kanıtlanmış, işleyen bir iş modeli.

Bedel: Giriş ücreti (Franchise Fee) ve genellikle cirodan pay (Royalty).

Sözleşme: Tarafların hak ve sorumluluklarını belirleyen yasal metin.

Kaynaklara Göre Tanımlar

A. Türk Dil Kurumu (TDK)

TDK, "Franchising" kelimesini Türkçeye "İmtiyaz" olarak çevirmiş ve şu şekilde tanımlamıştır:

"Bir hizmetin veya üretimin kullanım hakkının belirli bir süre, şart ve sınırlamalarla bir kuruluşa verilmesi."

B. Uluslararası Franchise Derneği (IFA - International Franchise Association)

Dünyadaki en köklü otorite olan IFA'ya göre franchising:

"İmtiyaz verenin, imtiyaz alana markasını ve iş sistemini kullanma hakkı verdiği; karşılığında ise imtiyaz alanın genellikle bir başlangıç ücreti ve devam eden ücretler ödemeyi kabul ettiği sözleşmeye dayalı bir iş ilişkisidir."

C. Avrupa Franchise Federasyonu (EFF)

EFF, bu sistemi daha çok bir etik iş birliği olarak tanımlar:

"Franchising, bireysel teşebbüslerin bir ağ oluşturarak, ortak bir marka ve sistem altında çalışmalarıdır. Bu sistemde franchisor, franchisee'ye eğitim ve destek sunmakla yükümlüdür."

Tüm tanımlara baktığımızda sizin de gördüğünüz gibi, Franchise bir işletme modeli ve hiç bilmeyenler için sıfırdan iş kurabilecekleri bir Girişimcilik Teşebbüsü olarak düşünebiliriz.

Peki bu model ile işimizi nasıl büyütürüz?

İşinizi franchise modeliyle büyütmek, kendi sermayeniz yerine başkalarının sermayesini ve yerel bilgisini kullanarak hızla yayılmanızı sağlar. Ancak bu süreç, sadece bir dükkan açıp tabelayı başkasına asmak değildir; işletmenizi bir "kopyalanabilir sisteme" dönüştürmeniz gerekir.

İşinizi bu modelle büyütmek için izlemeniz gereken stratejik adımlar şunlardır:

1. İş Modelinizi "Sistemleştirin" (Standardizasyon)

Franchise vermeden önceki en kritik adım, işinizin siz orada olmasanız da aynı kalitede yürüyüp yürümediğidir.

Operasyon El Kitabı: Üretimden temizliğe, müşteri karşılamadan şikayet yönetimine kadar her şey yazılı olmalıdır.

Sürdürülebilirlik: İş modeliniz sadece sizin kişisel yeteneğinize mi bağlı, yoksa herkes tarafından uygulanabilir mi? Sistem "kişiye özel" değil, "modele özel" olmalıdır.

2. Pilot Bölge ve Başarı Kanıtı

Yatırımcılar kar etmeyen bir modele yatırım yapmazlar.

En az 1 veya 2 şubenizin (pilot uygulama) en az bir yıl boyunca yüksek karlılık gösterdiğini rakamlarla ispatlamalısınız.

Bu süreçte karşılaşılan sorunları çözüp sistemi kusursuzlaştırmalısınız.

3. Güçlü Bir Marka Kimliği Oluşturun

Franchise alan kişi aslında sizden "bilinirlik" satın alır.

Tescilli bir marka (Türk Patent ve Marka Kurumu onayı şarttır).

Akılda kalıcı bir logo ve kurumsal kimlik.

Pazarlama stratejileri ve sosyal medya gücü.

4. Tedarik Zinciri Kurun

Büyürken kaliteyi korumanın tek yolu tedariki kontrol etmektir.

Tüm şubelerin aynı malzemeyi kullanmasını sağlayacak lojistik ağı kurmalısınız.

Hammaddeyi toplu alarak maliyet avantajı yaratmalı ve bu avantajı franchise alanlara yansıtmalısınız.

5. Franchise Seçim Kriterleri Belirleyin

Her parası olan iş ortağınız olmamalıdır. Yanlış bir kişi markanızın imajına tek bir şubeyle zarar verebilir.

Kriterler: Sektör deneyimi, finansal yeterlilik ve vizyon uyumu.

Denetim: Şubeleri düzenli olarak denetleyecek bir mekanizma kurun.

Tüm bu konuları her ay yeri geldikçe gündeme getirip size uygulamaları ile aktarmaya çalışacağım. Franchise konusunda daha çok bilgi isteyenler bana e-mail adresimden yazabilirler.

Bu sayıda buraya kadar gelecek sayı  görüşmek üzere…

hakanomergider@gmail.com