Metro İstanbul Genel Müdürü Özgür Soy, hizmet verdikleri hatlar, 2024 yılında işletmeye alınması planlanan projeler, Ar-Ge çalışmaları hakkında bilgiler verdi

Türkiye’nin Lider Raylı Sistem İşletmecisi: Metro İstanbul

1988 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından kent içi raylı sistemlerin işletmeciliğini yapmak üzere kurulan Metro İstanbul, faaliyetlerini İBB’nin iştirak şirketi olarak sürdürüyor. Metro İstanbul Genel Müdürü Özgür Soy, hizmet verdikleri hatlar, 2024 yılında işletmeye alınması planlanan projeler, Ar-Ge ve diğer çalışmaları hakkında bilgiler verdi.

RailwayTurkey: Metro İstanbul’un kuruluş tarihçesi hakkında kısa bilgi alabilir miyiz?

Özgür Soy: Metro İstanbul, 1988 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından kent içi raylı sistemlerin işletmeciliğini yapmak üzere kuruldu. Faaliyetlerini İBB’nin iştirak şirketi olarak sürdüren şirketimiz, İstanbul'daki mevcut metro, tramvay, füniküler ve teleferik hatlarını işletiyor.

Metro İstanbul Türkiye’nin lider raylı sistem işletmecisidir. Dünyanın en büyük 42 metrosu ile beraber takip ettiğimiz KPI’larımız açısından en önde gelen şehirler arasındayız. Uluslararası metro işletmecileri kıyaslama organizasyonu Comet’in gerçekleştirdiği 2021 yolcu memnuniyet anketinde, İstanbulluların değerlendirmesi ile Metro İstanbul katılan işletmeler arasında en yüksek puanı aldı. Mükemmel yolculuk deneyimi hedefi ile düzenli olarak yolcularımızı dinliyoruz, her ay gizli müşteri araştırması gerçekleştiriyoruz, rutin olarak da yolcu memnuniyet araştırması yapıyoruz. Şunu söyleyebiliriz ki, tüm araştırma kategorilerinde skorumuz yükselen seyirde ilerliyor. Özellikle bu sene pandemi şartlarına rağmen Metro İstanbul kurulduğundan beri elde edilen en yüksek puanları aldık.

İstanbul genelinde 262,15 km. uzunluğunda kent içi raylı sistem işletmesi bulunuyor. Toplam sistem içerisinde 183,15 km. uzunluğundaki 16 hat ile her gün 2 milyonun üzerinde yolcuya hizmet veren Metro İstanbul olarak, Türkiye’de raylı sistemler ile yolculuk yapan her 2 yolcudan birini biz taşıyoruz.

Raylı sistem yatırımlarının hızlanması ve yeni hatların devreye alınması ile hizmet ağı sürekli büyüyen Metro İstanbul, yolcu odaklı anlayış ile hizmet kalitesini sürekli geliştiriyor. Dünya standartlarında, hızlı ve efektif ulaşım hizmetleri sunuyor, ulaşım teknolojilerimizi sürekli geliştirerek, Ar-Ge’ye ve insan kaynaklarına yatırım yapıyoruz. 33 yıllık işletmecilik ve 23 yıllık mühendislik ve müşavirlik deneyimimiz ile İstanbul’u geleceğe taşıma hedefiyle çalışmalarımıza devam ediyoruz.

Metro İstanbul, Her gün 2 Milyonun Üzerinde İnsana Hizmet Veriyor

RailwayTurkey: Metro İstanbul, nerelerde, kaç hatta hizmet veriyor? Gelecek 5 yılda, nerelerde yeni hatlar açılacak, kaç hatta ulaşma hedefindesiniz?

Özgür Soy: Anadolu Yakası’nda 2 metro ve 1 tramvay hattı, Avrupa Yakası’nda da 7 metro, 3 tramvay, 2 teleferik ve 1 de füniküler hattının işletmesini yapıyoruz. İBB’nin yürüttüğü 10 aktif şantiye ile dünyada aynı anda en fazla raylı sistem hattının yapımının sürdüğü şehir konumunda yer alan İstanbul, 2024’e kadar bu inşaatların tamamlanmasıyla dünyada ilk 10’a, Avrupa’da ise ilk 3’e girecek.

2024 yılında işletmeye alınması hedeflenen projelerimiz şunlardır:

1.Kirazlı-Mimar Sinan Cad. Metro Uzatması

2.Kirazlı-Bakırköy İDO Metro Uzatması

3.Tavşantepe-Kaynarca Metro Uzatması

4.Başakşehir-Kayaşehir Metro Uzatması

5.Rumeli Hisarüstü-Aşiyan Füniküler Hattı

6.Eminönü-Cibali Tramvay Uzatması

7.Göztepe-Ataşehir-Ümraniye Metro Hattı

8.Kabataş-Mecidiyeköy Metro Uzatması

9.Mahmutbey-Temapark Metro Uzatması

10.Dudullu-Bostancı Metro Hattı

11.Ataköy-Bahariye Metro Uzatması

12.Pendik YHT-Sabiha Gökçen Havalimanı Metro Hattı

13.Çekmeköy-Sultanbeyli Metro Uzatması

Metro İstanbul, Türkiye’de Raylı Sistem Teknolojilerinin Geliştirilmesine Öncülük Ediyor

RailwayTurkey: Raylı sistem işletmeciliği dışında neler yapıyorsunuz?

Özgür Soy: Metro İstanbul’u önümüzdeki dönemde, uluslararası mühendislik ve teknoloji şirketi olarak konumlandırıyoruz. Raylı sistemlerde işletmecilik kadar proje ve tasarım konularında da güçlü bir birikime sahibiz. Yerli iş ortaklarımızla birlikte Türkiye’de raylı sistem teknolojilerinin geliştirilmesine öncülük ediyoruz. Aynı zamanda en ekonomik ve çevreci toplu taşıma modu olan raylı sistemlerin ülkemizde yaygınlaşması için Türkiye’deki pek çok belediye iş işbirliği yaparak tecrübelerimizi paylaşıyoruz. Ankara Büyükşehir Belediyesi ile yaptığımız metro proje sözleşmesinin ardından; Adana, Mersin, Hatay, Karadeniz Ereğli ve Bozüyük ile önemli proje iş birlikleri yapıldı.

Metro İstanbul, bugün İstanbul’un sınırlarını fazlasıyla aşmış durumda. Türkiye’nin irili ufaklı pek çok şehrinde raylı sistemlerin gelişmesi için öncülük yapıyor, elini uzatıyor. Projeler, danışmanlık hizmetleri veya sadece yardım anlamında iş birlikleri yapıyoruz ve bu sadece Türkiye ile sınırlı değil. Şu anda 3 farklı ülkede, Afrika’da, Ortadoğu’da metro proje ihalelerinde final aşamasında. Uluslararası konsorsiyumlarda yer alarak Rusya’dan Çin’den çok büyük firmalarla birlikte ihalelere katılıyoruz.

Bunun yanı sıra dünyada çok az işletmecinin sahip olduğu teknik bakım alt yapısına sahibiz. Raylı sistem araçlarından sinyalizasyon sistemlerine, bojilerden sabit tesis ve hat alt yapılarına kadar tüm varlıkların yönetimini ve bakımını kendi ekip ve imkanlarımız ile ve minimum dış kaynak kullanımı ile gerçekleştiriyoruz.

Ayrıca, Türkiye’deki raylı sistemler sektör lideri olarak yeni bir projemizi de hayata geçiriyoruz. Yakında lansmanını yapacağımız Metro Akademi ile sektörümüzde önemli bir açığı kapatıyor olacağız ve sektörün kalifiye personel ihtiyacına hizmet edeceğiz.

Tüm bunlara ek olarak, mükemmel yolcu deneyimini zenginleştirmek için kamuya hizmet bilinciyle hareket ederek; sportif etkinlikler, sosyal ve kültürel faaliyetlere de ev sahipliği yapıyoruz.

RailwayTurkey: Yerli Raylı Araç üretimi projelerinizden bahseder misiniz? Yerli tramvay üretimi hedefiniz doğrultusundaki gelişmeleri ve projelerinizi paylaşabilir miyiz?

Özgür Soy: Yerli araç tasarlama ve üretme fikri çerçevesinde insan ve altyapı yatırımlarımızı artırarak, bu süreç içerisinde ürettiğimiz prototip ve araçlar ile bu alanda yapabilirlik konusunda güven kazandık.

Türkiye’nin ilk yerli tramvay aracı olma özelliği taşıyan İTA 2000 (1. Nesil Yerli Araç) modelinin üretimi ile başlayan yerli tramvay projelerimiz, bugüne kadar gelişerek ve büyüyerek devam etti. Bu süreçte yetişen uzman ve yetkin insan kaynağı ile işletmenin, bakım birimlerinin ve yolcuların ihtiyaç ve beklentilerini de analiz ederek araç tasarımlarımıza aktardık, İTA 2004 (2. Nesil Yerli Araç) ve İTA 2009 (3. Nesil Yerli Araç) tramvay prototip modellerini ürettik.

Kendi işletmelerimizde üretilen ve güvenirliği ispatlanmış yerli tramvay araçlarıyla, öncelikle İstanbul’un araç ihtiyacını karşılamayı amaçlıyoruz. Bu araçları Türkiye’de ve yakın ülkelerde pazarlanabilir bir ürüne dönüştürmek nihai amacımız. Ayrıca, yerlileştirme kapsamında yerli kent içi ulaşım aracı üretimini destekleyebilecek bir sanayi oluşmasına öncülük etmek ve yerli raylı ulaşım araçlarının üretimini sürdürülebilir kılmak da geleceğe yönelik hedeflerimiz arasında yer alıyor.

Metro İstanbul’da 2014’ten itibaren rafa kaldırılan yerli tramvay aracı üretme sürecini 2020 yılında yeniden başlattık. Bu konudaki çalışmalarımızı yakın zamanda duyuracağız.

Metro İstanbul, Toplu Taşıma Projeleri İçin Mühendislik Hizmetleri Sunuyor

RailwayTurkey: Toplu taşıma projeleri için ne tür mühendislik hizmetleri sunuyorsunuz?

Özgür Soy: Raylı sistem yatırımlarında fizibilite etütleri, detaylı mühendislik tasarım, müşavirlik hizmetleri, yapı denetim ve yönetimi gibi birçok mühendislik hizmeti veriyoruz. Fikirden işletmeye alma aşamasına kadar da yatırımın her süreci için çözümler sunuyoruz.

Tasarım ve mühendislik çalışmalarımızı, sahip olduğumuz işletme ve bakım tecrübesini kullanarak sürekli güçlendiriyor, müşterilerimiz için yatırım ve işletme giderleri dâhil toplam ömür maliyetlerini dikkate alan çözümler önerebiliyoruz.

Tasarım

Raylı sistem yatırımlarında, metro yapısının tasarımı, sistem tasarımı, güzergahlar ve güzergah yapıları, istasyon ve aktarma tesisleri, elektromekanik sistemler ile depo ve atölyeler için tasarım hizmetleri sunuyoruz.

Müşavirlik Hizmetleri

İhale hazırlık ve sözleşme, proje yönetimi, inşaat altyapı, elektromekanik sistemler inşaatı ve araç temini, işletmeye alma, işletme, proje ve işletme organizasyonu, işletme ve trafik planlama, işletme süreçleri eğitimi ve bakım kontrol yönetimi alanlarında müşavirlik hizmetleri veriyoruz.

Sistem Entegrasyon Mühendisliği

Farklı teknolojilerin ve alt sistemlerin bir arada bulunduğu ve tek bir sistem olarak inşa edilecek raylı sistem hatları için; ekipman ve teknoloji seçimi, tasarım kriterleri, kapasite hesaplamaları, alt sistemlerin entegrasyonu, test süreçleri ve devreye alma hizmetlerini kapsayan “Sistem Entegrasyon Mühendisliği” hizmeti sunuyoruz.

RailwayTurkey: İstanbul için raylı sistemlerin öneminden bahseder misiniz? Devam eden raylı sistem projelerinde Metro İstanbul’un stratejik önemini nasıl görüyorsunuz?

Özgür Soy: İstanbul, sürekli artan nüfusu ve genişleyen yapısı ile dünyanın en kalabalık metropollerinden biri haline geldi. Tüm metropollerde olduğu gibi trafik yoğunluğu da İstanbul’un en önemli gündemlerinden biridir. Raylı sistemler çok fazla sayıda yolcuyu minimum kaynak tüketerek, doğayı kirletmeden ve kent yüzeyinde yer kaplamadan taşıyan en ekonomik ve çevreci ulaşım modudur.  Sürdürülebilir kentsel bir yaşam için raylı sistem ağının genişletilmesi ve şehrin her yanına erişmesi zaruri hale geldi. Bu sebeple diğer tüm ulaşım modlarını raylı sistemleri besleyen ilave unsurlar haline getirerek, raylı sistemleri kentsel ulaşım sisteminin omurgası haline getirmeyi hedefliyoruz.

Metro İstanbul, tek başına Türkiye’deki raylı sistemlerin taşıdığı toplam yolcu sayısı kadar yolcu taşıyor. Bu da Metro İstanbul’un neden sadece Türkiye’de değil de, bölgesinde de öncü konumda olduğunu gösteriyor.

Metro İstanbul, Ar-Ge Projeleri İle Ön Planda

RailwayTurkey: Ar-Ge, dijitalleşme konularında neler yapıyorsunuz?

Özgür Soy: Tecrübe ve tasarım gücüyle yeni ve yerli teknoloji geliştirme anlayışını benimseyerek; araştırma-geliştirme, tasarım ve inovasyon çalışmalarına ayrı bir önem ve değer veriyoruz.

Bu doğrultuda yeni ürün, araç ve parça üretmek; yeni proses ve sistemler ortaya koymak, var olan sistemleri daha da geliştirmek için çalışmalarımıza ve yatırımlarımıza devam ediyoruz. Ar-Ge faaliyetleri kapsamında sürdürdüğümüz projelerimizi şöyle sıralayabiliriz:

-Yeni Nesil Raylı Sistem Araç Üretimi

-Raylı Sistem Aracı Kontrol Sistemi ve Yazılımı

-Yerli Sinyalizasyon Projesi

-Mevcut Araçların Yedek Parçalarını Yerlileştirme Projesi

-Raylı Sistem Altyapılarını Yerlileştirme

-Hareketli Katener Sistemi Tasarımı

-Yürüyen Merdiven Basamak Zinciri Geri Kazanımı

-Raylı Sistem Araç Parçaları Tasarımı Ve Üretimi

-Otomatik Makas Sistemleri Yerlileştirme

-Stretch LCD Tabanlı Yolcu Bilgilendirme Sistemi

-Tren Hız Yörüngelerinin Optimizasyonu ve Rejeneratif Frenleme Enerji Geri Kazanımı

-Raylı Araç Fren Sistemi Test Ünitesi

-Demiryolu Sabit Ray Yağlama Sistemi

-Sefer Planlama Yazılımı

-Metrolarda Hava Kalitesi Ölçüm ve İzleme

•    Yerli sinyalizasyon projemiz,

Raylı sistem alanında stratejik bir öneme sahip olan sinyalizasyon sistemlerinin yerli kaynaklarla geliştirilmesi için önemli adımlar gerçekleştirilmiştir. Ülkemizin önde gelen teknolojik kurumları olan ASELSAN ve TÜBİTAK firmaları ile birlikte çalışma yaparak yerli CBTC sinyalizasyon sistemini geliştiriyoruz. Geliştireceğimiz ilk sistem Kirazlı-Halkalı Metro Hattı’mızda uygulanacak.

•    PAKS Projemiz

Peron Ayırıcı Kapı Sistemlerinin geliştirilip üretilmesi konusunda Panasonic firması ile konsorsiyum anlaşması imzaladık. Çekmeköy-Sultanbeyli Metro Hattı PAKS sistemini bu konsorsiyum yapacak. Oluşturduğumuz konsorsiyumla yurt içi ve yurt dışı projelerde rol alınmasını hedefliyoruz.

•     Başkanlığını yaptığımız Ortak araç platformu oluşumu

Raylı sistem araçlarının alım maliyetini düşürmek, yedek parçada dışa bağımlılığı azaltmak ve yetkin teknik eleman sayısını artırmak amacıyla Türkiye’nin 5 büyük şehri İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Eskişehir’in katılımıyla 2020 yılında Ortak Araç Temin Komisyonu kuruldu. Komisyon tarafından şu ana kadar metro, hafif metro ve tramvay araç alımlarında kullanılmak üzere her bir araç modeli için tip şartnameler şu ana kadar oluşturuldu.

Özgür Soy kimdir?:

1970 yılında doğmuştur. Alman Lisesi’ndeki eğitimini takiben Boğaziçi Üniversitesi’nde Makine Mühendisliği Derecesi almıştır ve INSEAD’dan İşletme Master Derecesi (MBA) sahibidir. Singapur İşbirliği Programı kapsamında Singapur Hükümeti’nin verdiği bursla Liman Yönetimi Sertifikası Programı’nı tamamlamıştır. Halen İstanbul Teknik Üniversitesi’nde Doktora tez aşamasındadır. Kumport, Procter & Gamble, DHL, Schneider Electric, Arçelik, Borusan Lojistik, Trenkwalder gibi şirketlerde yönetim rollerinde görev almış olan Özgür Soy; Yeditepe Üniversitesi ve Uludağ Üniversitesi’nde Uluslararası Lojistik Yönetimi Dersleri vermiş, Türkiye, Avrupa ve Orta Doğu’da birçok seminere konuşmacı olarak katılmıştır. 13 Şubat 2020 itibari ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Metro İstanbul Genel Müdürlüğü görevine atanan Özgür Soy, iyi derecede İngilizce ve Almanca bilmektedir.